Ken je dat? Je start een game, alles loopt lekker en ineens komt je elftal in een soort neerwaartse spiraal terecht. Het moraal van je spelers verdwijnt na enkele verliezen als sneeuw voor de zon en je maakt een vrije val op de ranglijst. Je baan is ineens niet meer zo zeker en met de handen in het haar probeer jij je baan te redden. Hoe kan je nou het beste reageren in een dergelijke situatie. Met andere woorden: Hoe kom je uit je dip?

Wat je in ieder geval niet moet doen is je tactiek veranderen! Als je spelers in een mindere fase zitten is de tactiek de enige houvast die ze hebben. Als je dan besluit het rigoureus om te gooien kunnen je spelers in paniek raken. Spelers weten ineens niet meer wat er van ze verwacht wordt. Verander je tactiek dus alleen als je echt overduidelijk merkt dat hij niet blijkt te werken (bijvoorbeeld als je geen enkele wedstrijd kunt winnen). Doe dit dus niet als je eerst tien wedstrijden wint en ineens een aantal wedstrijden zonder overwinning blijft. Je tactiek werkt dan wel, alleen zit er mentaal iets niet helemaal lekker.

Een dip in een elftal kan namelijk om verschillende redenen ontstaan. De meest voorkomende reden is het verliezen van een aantal wedstrijden die je, gezien de status van je elftal, had moeten winnen. Een slechte reeks wedstrijden is het ideale recept voor een dip. Zo’n reeks kan bijvoorbeeld voortkomen uit enkele lastige uitduels of wat beker duels tegen sterke elftallen. Het verliezen van zulke wedstrijden kan tijdens een goed seizoen ineens voor een ommekeer zorgen. Het moraal van spelers daalt dan met elke minuut dat je achter staat en de angst en nervositeit om opnieuw de fout in te gaan stijgt na de zoveelste scheldpartij van de manager als het water op de Waddeneilanden bij vloed.

Het slechtste wat je kunt doen in een dergelijke situatie is onwijs boos worden op je elftal. Hoe bozer jij namelijk wordt, des te banger zullen je spelers worden om fouten te maken. Het is soms ietwat lastig om ‘begrijpend’ te reageren als je weer onterecht hebt verloren, maar het is wel de enige remedie.

Moraal omhoog halen
Het eerste wat je dient te doen is het moraal van je spelers omhoog krijgen. Het moraal is namelijk het belangrijkste voor een elftal dat goed presteert. Een team zonder vertrouwen kan namelijk nooit goed presteren. Men is bang om fouten te maken en dat merk je in de uitslagen. Het eerste wat je als manager dient te doen is de persoonlijkheden van je spelers leren kennen. Schrijf voor elke speler zijn persoonlijkheid op en houdt bij met pen en papier hoe bepaalde spelers reageren op kritiek of lof. Wordt een speler bijvoorbeeld gemakzuchtig na enkele lofuitingen? Dan weet je dat je de volgende keer iets kritischer op hem mag zijn. Mocht je team dan in een dip komen weet je precies hoe je bepaalde spelers moet benaderen. De één zal een arm om hem heen verlangen, terwijl de ander juist wil dat je prestaties van hem verlangd.


De persconferenties en de media zijn ook twee dingen die heel belangrijk kunnen zijn bij het opkrikken van het moraal. Ja, de vragen zijn vaak vervelend en vreselijk repetitief, maar je moet de kracht van ze absoluut niet onderschatten. Door je positief uit te laten over je eigen spelers kan je het moraal binnen enkele klikjes bijna verdubbelen. De pers kan bijvoorbeeld de pik hebben op één van je spelers en hem aanwijzen als zondebok voor de matige prestaties. Jij kunt dan een soort kettingreactie creëren binnen je team door het op te nemen voor die speler. Een antwoord als “Nee, hij heeft het moeilijk, maar ik houd vertrouwen in hem”, kan zo maar vier – vijf anderen ook het gevoel geven dat zij het vertrouwen van de manager hebben. De persconferenties zijn een zeer belangrijk wapen bij het onder de knie krijgen van het moraal.

Als laatste kan je gokken op een persoonlijk gesprek met de speler (al zijn de opties soms te beperkt en wordt de speler alleen maar bozer als je hem aanspreekt op zijn slechte prestaties) of je kunt het via de wedstrijdbesprekingen spelen. Door positief te blijven (iets wat heel lastig is na het zoveelste verlies) is één van de sleutels tot de ommekeer. Wees mild en geef spelers die ondanks een verliespartij een zeven halen een compliment. Zij hebben immers goed gespeeld.

Selecteer op persoonlijkheid
Kwaliteit zegt niet alles in de voetballerij. Wilskracht, werklust en doorzettingsvermogen zijn belangrijke eigenschappen voor spelers die het elftal uit het slop moeten trekken. Spelers die voorop in de strijd gaan zullen sneller hun teamgenoten met zich mee krijgen dan elf prima ballerina’s die geen meter te veel willen lopen.


Edgar Davids, het perfecte voorbeeld van iemand met de juiste persoonlijkheid
Mocht je elftal onverhoopt in een dip zitten probeer dan zo snel mogelijk de rotte appels uit je elftal te halen (Vaak zijn dit de spelers met het slechtste moraal). Haal de spelers die op papier goed lijken, maar hun hoofd laten hangen als het fout gaat, naar de kant en laat ze even op de bank zitten. Vervang ze met gretige spelers die bereid zijn de longen uit hun lijf te rennen. Het belangrijkste hier in is dat je spelers opstelt die in mentaal opzicht hun mannetje staan. Zij zullen kwalitatief misschien minder zijn dan hun concurrenten, maar het gemis in kwaliteit maken ze dikwijls goed met hun mentaliteit. Die spelers zullen niet bij een tegenslag huilend van het veld lopen. Zij stropen de mouwen op en werken juist nog harder en dat moet je hebben tijdens een slechte periode. Een mix van jonge gretige honden en spelers met de juiste mentaliteit kan de perfecte manier zijn om het elftal uit een slop te halen.

Het beste advies bewaren we echter voor het laatste en dat is dat je nooit op moet geven. Sluit het spel niet zonder op te slaan en start geen nieuwe game. Je laat een stom computer spel toch niet van je winnen? Als je bereid bent in je zelf te investeren als manager en bereid bent tijd te steken in het begrijpen van je elftal zal je op de lange termijn er alleen maar van kunnen profiteren. Zo heb ik ooit eens drie seizoenen lang de titel verspeeld in de laatste fase van de competitie omdat mijn elftal niet bestand was tegen de druk. In plaats van de game op te geven besloot ik het elftal grondig te analyseren en dat leverde uiteindelijk in het vierde seizoen de titel op.