Het mentale vlak was jarenlang een ondergeschoven kindje in FM. Ja, je kon wel zien of een speler blij of ontevreden was, maar nooit had het moraal zo’n grote invloed als in FM09. Sinds deze versie kan dit gedeelte een game maken of breken en door de juiste of verkeerde keuze te maken kunnen wedstrijden volledig op zijn kop gezet worden. Dit is ook de reden dat FM09 niet echt aan leek te slaan bij het grote publiek. Men was immers gewend om de poppetjes op de juiste plek te zetten, en vervolgens toe te kijken hoe de ene na de andere competitie gewonnen werd.

Nu moesten deze spelers ineens gaan nadenken over wat ze deden. Vaak werd de tactiek de schuld gegeven. Ook ik behoorde tot dit gedeelte van FM'ers. Het lag altijd aan de tactiek en nooit aan mezelf. Op een dag wees iemand op een Engels forum mij op een gids die uitlegde hoe en waarom bepaalde gebeurtenissen plaatsvonden en hoe je daar op in moest spelen. Ik heb de gids meerdere malen doorgelezen en beschouw het tot op de dag van vandaag samen met TT&F als de Bijbel van FM. Deze gids is dan ook geschreven met behulp van die gids en voor de bevindingen behoren alle credits toe aan SFraser. Ik ben in dit geval slechts de boodschapper.

Motivatie en Moraal
Het belangrijkste binnen een voetbalclub is misschien wel man management. Dit zorgt er voor dat je de spelers tevreden houdt en dat ze blijven presteren. Iedere methode van interactie met spelers en tegenstanders heeft een mogelijk effect op dit gedeelte. Het hele mentale aspect van FM, of dat nou de teamtalks, persconferenties of speler- en managerinteractie is, allemaal is het ontworpen om te manipuleren, te controleren en te beïnvloeden. Een verandering in de motivatie kan drastische gevolgen hebben voor de prestaties en moraal, en elke verandering in het moraal kan op de lange termijn zorgen voor ontevredenheid en daarmee de stabiliteit binnen de club vernietigen.

Motivatie
De wil om te presteren. Ik weet niet precies hoe de motivatie spelers beïnvloed, maar als ik logisch nadenk zullen de mentale attributen dalen wanneer een speler "Complacent/Nervous" is en zullen ze stijgen wanneer ze "Looking Motivated/Fired Up!" zijn. Een nerveuze centrale verdediger die speelt tegen een gebrande spits met een hoge waardering voor 'determination' is het ideale recept voor doelpunten in de laatste minuut. Neem je hetzelfde soort spits tegen een keeper die het allemaal wel welletjes ("Complacent") vindt, dan kun je verwachten dat die ene kans net wel gemaakt wordt. Motivatie is daarom een echt wapen in FM, zowel voor jezelf als voor de tegenstander. Het kan namelijk ook een vijand worden als je de controle verliest over jouw spelers en hun motivatie. Als je bijvoorbeeld de motivatie tracht te behouden en je de verkeerde keuze maakt, kan het moraal vernietigd worden en schiet je jezelf eigenlijk in de voet. Het is buiten de wedstrijden om ook lastig in te schatten hoe de motivatie werkt, maar ik durf met recht te zeggen dat de 'PR' functie een behoorlijke invloed heeft op de motivatie voor de volgende wedstrijd.

Als we gaan tellen zijn er zes vormen van motivatie tijdens een wedstrijd (deze zijn terug te vinden via de widget ‘Player motivation’ in de TV mode): 

Alle andere onderdelen zijn gerelateerd aan de individuele prestaties van een speler tijdens de wedstrijd. "Bossing the midfield" bijvoorbeeld houdt in dat je speler zeer gemotiveerd is in combinatie met een cijfer (match rating), dat hem na afloop misschien tot man of the match kan laten kronen. Deze extra vormen bestaan puur en alleen om de manager wat meer informatie te geven over de individuele prestaties van zijn spelers tijdens die wedstrijd.

Moraal
De tevredenheid en het comfort. Ik zeg hier comfort omdat het heel gemakkelijk is voor spelers met een hoog moraal om "Complacent" ("Gemakzuchtig") te worden. Moraal is een vitaal onderdeel in 'man management', omdat het ervoor zorgt dat je de controle behoudt in de kleedkamer. Hoe hoger het moraal van de spelers, des te lager is de impact van negatieve omstandigheden of negatieve beslissingen. Door het moraal hoog te houden verschaft de manager zichzelf een hoop ruimte als het aankomt op ontevredenheid. Bij een hoog moraal zal immers de tevredenheid sneller terugkeren dan wanneer een speler compleet aan de grond zit. Het zorgt er ook voor dat de kans klein is dat de ontevredenheid bij een speler zich verspreid binnen je elftal.

Misschien wel de belangrijkste functie van het moraal in FM10 is dat het de ernst bepaald van motivatie acties en technieken waar je mee weg kunt komen. Hoe hoger het moraal van de spelers, des te negatiever kan je tegen ze uitvallen, mocht het nodig zijn.

Personeel Relaties
De relatie tussen jou en je spelers verdient een vermelding in deze gids, omdat de gevolgen ervan van invloed kunnen zijn op het 'man management' en je selectie. Goede relaties tussen spelers onderling en tussen spelers en de technische staf zorgen ervoor dat zij het vaker met elkaar eens dan oneens zullen zijn. Hiermee bedoel ik, dat spelers minder vaak tegen elkaar uit zullen vallen of elkaar niet zullen mogen, maar daarentegen elkaars meningen en klachten zullen delen. Een speler die een goede relatie heeft met zijn manager zal beter en gerichter reageren op een lofuiting of juist een bekritisering zonder daar ongelukkig of ontevreden over te worden. In het kort: hoe beter de relatie tussen de spelers en trainers onderling, des te sterker het moraal binnen de ploeg. De spelers zullen als het ware voor elkaar door het vuur gaan. In goede tijden kan dit zeer goed werken, in slechte tijden daarentegen kan dit verschrikkelijk werken. Zo zou een hechte selectie in slechte tijden sneller het vertrouwen in de manager opgeven. De selectie werkt in feite als een groep en zal ook als een groep denken. Denk er in ieder geval aan, dat als een selectie met spelers jou heel hoog heeft zitten als manager, jij ze compleet kan misbruiken door telkens het maximale van ze te vragen. Ze zullen vrijwel alle negatieve uitingen tegen hun persoon accepteren en dat gebruiken om beter te gaan presteren. Draaf echter niet te ver doen, want ondanks de goede relatie tussen speler en trainer, zijn er altijd grenzen.

Relatie tussen motivatie en moraal
Dat er een relatie is tussen de motivatie en het moraal is wel duidelijk. Het is alleen ontzettend lastig aan te geven hoe die relatie precies in elkaar steekt. Een goed voorbeeld is het winnen van opeenvolgende wedstrijden. Dat zal er voor zorgen dat het moraal omhoog gaat, maar tegelijkertijd de motivatie zal doen slinken. De spelers denken dat ze zullen winnen door alleen al op te komen dagen. Keiharde teamtalks zouden de motivatie drastisch kunnen verhogen, maar zouden er ook weer voor kunnen zorgen dat spelers ontevreden worden omdat je ze juist zo hard aanpakt. Spelers zijn in dit soort gevallen net kleine kinderen.

In het bovenstaande voorbeeld is de relatie tussen motivatie en moraal duidelijk te merken. De ene stijgt en de ander daalt. Een ander mooi voorbeeld is de optie om een speler in de pers de hemel in de prijzen. Dit zal positief zijn voor het moraal en zou er voor kunnen zorgen dat de speler nog beter zijn best zal gaan doen om te blijven presteren. Echter prijs je hem te veel, dan word je als trainer ongeloofwaardig en zal het moraal juist omlaag gaan.

Dit zijn twee verschillende voorbeelden van de relaties tussen de twee vormen van 'man management', die alleen maar beïnvloedbaar zijn door de manier waarop de manager ervoor kiest om zichzelf te uiten. Het is duidelijk dat elke manier van interactie met spelers of tegenstanders een effect heeft op het moraal, de motivatie of allebei. Omdat het nog steeds niet 100% duidelijk is hoe dit nou precies werkt, is het enige advies dat ik kan geven is: proberen, proberen en nog eens proberen. Je weet namelijk niet of iets werkt zonder het te proberen.

Interactie en Man Management
Interactie en Man Management is het gedeelte waar je alle mogelijke opties om het moraal en de motivatie te verhogen zal moeten aangrijpen. Dit is namelijk het gedeelte waar de dubbelzinnigheid van het systeem naar boven komt. Een gemeenschappelijk scenario op vele forums luidt bijvoorbeeld als volgt:

"Ik sta 2-0 voor bij rust. Dan vertel ik mijn team toch gewoon dat ik tevreden ben?"

Dat zou een logisch verhaal zijn en het lijkt net alsof die zin regelrecht uit de kleedkamers komt van het echte voetbal. Om heel eerlijk te zijn had SI duidelijker moeten zijn en het iets duidelijker voor de speler had moeten maken. Dit is namelijk niet zoals het systeem werkt.

Want waar je eigenlijk voor wilt zorgen in de rust, is dat de motivatie nog hoger komt te liggen dan het al was, om zo de tegenstander ook in de tweede helft te overtreffen. Dit terwijl je het negatieve effect van een verkeerde teamtalk wilt minimaliseren.

Dat is de manier hoe het systeem werkt. Vergeet de zinnen die je gebruikt bij de teamtalks, want die zijn compleet irrelevant. Het enige wat belangrijk is, is het verhogen van de motivatie en het behouden van het hoge moraal. Als Wayne Rooney het geen bal kan schelen als je hem voor alles en nog wat uitmaakt, maar het er wel voor zorgt dat hij elke wedstrijd een 8 of hoger krijgt, wat kan jou het dan schelen dat je hem iedere wedstrijd met de grond gelijk maakt? Geef hem desnoods een tik op zijn muil als dat er voor zorgt dat hij beter zal presteren.

Ik zal het opnieuw zeggen en zal het ook blijven zeggen

Kort gezegd is dit het enige wat belangrijk is voor een manager. Iemand als Alex Ferguson interesseert het geen bal of hij jou de grond in boort. Als je maar beter gaat presteren. Helaas zijn er tot nu toe niet veel mensen die dit door hebben.

Vorige en volgende tegenstander opmerkingen
Een mijnenveld van negativiteit, dat ik zoveel mogelijk probeer te vermijden. Het is mij sporadisch gelukt om er voor te zorgen dat zo’n opmerking een positieve werking had op mijn eigen team, terwijl de tegenstander juist negatiever voor de dag kwam. Deze functie moet dus zoveel mogelijk vermeden worden.

Spelerinteractie
Naar mijn mening is dit een hele belangrijke functie in het spel. Mits het op de juiste manier gebruikt wordt, heeft het een verschrikkelijk grote invloed op de motivatie, het moraal, de onderlinge relaties en afzonderlijke situaties van de spelers. Misschien wel het belangrijkste onderdeel van deze functie is de mogelijkheid om een extra sterke relatie te krijgen met je spelers: de zogeheten 'Favoured Personnel' ('Favoriete Personeel') functie. Is een speler helemaal weg van jou als manager, dan zal hij voor jou door het vuur gaan. Iets wat de motivatie en het moraal alleen maar ten goede zal komen.

Persconferenties
Dit is een directe mogelijkheid om je spelers vlak voor een wedstrijd nog eens extra te motiveren. Het is wellicht iets minder krachtig dan de teamtalk, omdat deze een dag of een aantal dagen van te voren plaats zal vinden. Toch moet je de kracht van de persconferentie niet onderschatten. Als je deze functie in samenwerking met de twee bovenstaande functies op de juiste manier weet te gebruiken, kan het een indrukwekkende impact hebben op de 'pre-match' motivatie van je complete selectie.

Teamtalks
Teamtalks zijn zonder twijfel de meest invloedrijke manier van het hele motivatie- en moraalsysteem. Veel mensen spreken over de "goed of fout" teamtalk in de rust en hoe je het beste kunt reageren om een 3-0 achterstand bij rust om te draaien door een uitbrander. Dit zijn duidelijk de mensen die sowieso al met de verkeerde teamtalk begonnen zijn en vaak hun eigen falen zullen camoufleren met een lofuiting aan het einde van de wedstrijd om er voor te zorgen dat het moraal niet compleet instort voor de volgende wedstrijd. Op de lange termijn zal dit alleen maar negatief werken op de ploeg. Zeker als je voor de zoveelste keer het moraal bij elkaar probeert te rapen na dat je opnieuw onterecht hebt verloren.

Om de teamtalks op de juiste manier toe te kunnen passen, moet je ten eerste begrijpen dat elke teamtalk gerelateerd kan worden aan de vorige teamtalk, en dat het blijven herhalen van dezelfde teamtalk bij dezelfde spelers er uiteindelijk voor zal zorgen dat het geen effect meer heeft. Elke teamtalk is vitaal om de motivatie op de juiste hoogte te krijgen voor de volgende situatie. Of dat nou voor de eerste helft is, de tweede helft of de volgende wedstrijd is, kent geen verschil. Wat je zegt in de ene teamtalk en hoe de spelers reageren op die teamtalk, zal direct van invloed zijn op wat je kunt zeggen in de volgende teamtalk, en hoe de spelers zullen reageren op die teamtalk.

Het enige dat van belang is bij elke teamtalk die je doet, is het gevolg voor de motivatie en het moraal. Of het nou voor, tijdens of na de wedstrijd is, bij elke teamtalk verschillen de consequenties. Zo zal een teamtalk in de rust meer invloed hebben op de motivatie, terwijl een teamtalk na de wedstrijd meer invloed zal hebben op het moraal van je ploeg.

Teamtalks voor de wedstrijd
Het belangrijkste van de teamtalk voor de wedstrijd, is er voor te zorgen dat je spelers niet gemakzuchtig of nerveus de wedstrijd ingaan. Het zou daarentegen ideaal zijn om ze vol vertrouwen en gemotiveerd het veld in te sturen. Het beste is echter om ze "Fired Up" ("Gebrand") de wedstrijd in te laten gaan. Spelers willen zich op die manier bewijzen en zullen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat dit ook lukt.

De lijn tussen de positieve inspiratie en gemakzucht of nervositeit is erg dun en de factoren die bepalen of de wedstrijd met angst of verlangen zal worden aangevangen zijn talrijk. Daarom afviseer ik je aan het begin van een seizoen goed te observeren waar de kracht van de 'pre match' teamtalks ligt. Aan het begin van het seizoen zijn spelers logischerwijs vaker nerveus of gemakzuchtig. Het is de start van een nieuw seizoen en wat nervositeit of gemakzucht sluipt dan snel in de ploeg. Denk bijvoorbeeld aan een nieuwe aankoop die nerveus is omdat hij voor het eerst in het nieuwe stadion speelt.

Probeer dan ook niet voort te borduren op de teamtalks van het einde van het vorige seizoen. Deed je vorig seizoen namelijk mee om het kampioenschap en eiste je elke week een overwinning van je ploeg, dan kan dit er voor zorgen dat je ploeg overloopt van zenuwen aan het begin van een nieuw seizoen. Wacht af hoe het seizoen zich ontvouwt voordat je overwinningen gaat eisen. Maar wees ook niet te mild voor ze, omdat dit er weer voor kan zorgen dat ze te gemakzuchtig zijn en teren op het succes van het vorige seizoen.

Hoe verder je in het seizoen komt, des te belangrijker zullen de motivatie en de 'post match' team talks van je vorige wedstrijd worden, voor hetgeen je bij de volgende wedstrijd in je 'pre match' teamtalk zal moeten en kunnen zeggen. De nervositeit zou verdwenen kunnen zijn of zou gegroeid kunnen zijn door matige prestaties. Elke 'pre match' teamtalk kan beschouwd worden als een test om de motivatie te behouden of zelfs te vergroten zonder de spelers nerveus of juist gemakzuchtig te maken.

Als het aankomt op de nervositeit en gemakzucht maakt het niet uit hoe ver je in het seizoen zit. Dit wil je namelijk ten koste van alles vermijden. Het enige dat zal veranderen zijn de omstandigheden die er voor zorgen en daarom moet je de teamtalks nooit te veel herhalen. Probeer verschillende dingen uit en wees niet bang om iets nieuws te proberen. Wellicht lokt het een positieve reactie uit van je spelers. Zo zou bijvoorbeeld de "Relax the result will come" kunnen uitmonden in een "Expect a performance" of een "Expect a win, maar wees er altijd zeker van dat je de juiste teamtalk gebruikt. Zo zal je iemand met een laag moraal niet voor het blok moeten zetten en een prestatie eisen. Houd dus rekening met de speler in kwestie, zijn prestaties, moraal en de tegenstander waar je tegen speelt.

Zo zal je bij een speler met een laag moraal in de uitwedstrijd tegen de kampioen geen prestaties moeten eisen. Het is veel logischer om hem een steun in de rug te geven. Wellicht kan het vertrouwen of het wegnemen van de druk positief werken op zijn prestaties.

Teamtalks in de rust
De teamtalk in de rust vormen de meest eenvoudige manier om de motivatie te voorzien van een positieve impuls. Dit omdat je precies weet hoe het team er voor staat.

Wat echter moeilijker te managen is, is de tegenstander. De tegenstander zal de tweede helft altijd gemotiveerd in komen en jij als manager zal er voor moeten zorgen dat jouw team of net zo gemotiveerd of nog gemotiveerder het veld in komt. Echter moet je hier wel mee uitkijken omdat een provocerende teamtalk in de rust ook een negatief effect kan hebben op de motivatie. Als jouw team een sterke eerste helft achter de rug heeft, is er wellicht minder nodig om ze wakker te schudden, en zal een provocerende reactie minder schadelijk zijn voor de ploeg. Zijn de prestaties echter zwak, dan is een drastische actie soms noodzakelijk. Je moet je ploeg als het ware 'triggeren'. Kijk ook hier mee uit, omdat dit later op een negatieve manier kan terugkomen.
 

In een wedstrijd waarin alles naar behoren gaat is er geen enkele teamtalk zo sterk als de "You have Faith" teamtalk. Hierin laat je merken vertrouwen te hebben in je spelers en dit zal het moraal en de motivatie een boost kunnen geven. Het probleem met deze teamtalk is echter, dat als je het teveel gebruikt je het uiteindelijk niet meer kunt gebruiken. Je komt in dat geval ongeloofwaardig over. Spelers die gemakzuchtig of nerveus zijn moet je ook niet via deze teamtalk proberen te motiveren. Zij hebben of een schop onder kont nodig, of juist een schouderklopje. Dat verschilt per speler en kan alleen duidelijk worden door het te proberen.

Het belangrijkste bij de 'half time' teamtalks is er voor zorgen dat je team gemotiveerd blijft. Je wilt voortborduren op de goede prestaties van de eerste helft en je zal daarbij extra aandacht moeten geven aan de nerveuze of gemakzuchtige spelers. Het is daarnaast ook van vitaal belang om je sterspelers in zowel je tactiek, je onderlinge relaties als qua invloed uit te lichten in het team. Zij zijn immers vaak het hart van het team en bij een sterke motivatie van deze spelers zullen zij vaak een positieve reactie ontlokken bij hun teamgenoten.

Een voorbeeld: stel, je spitsen spelen een verschrikkelijke wedstrijd, maar dat komt eigenlijk omdat je spelmaker gemakzuchtig over het veld heen loopt. Nu zou je tegen ze alle drie kunnen zeggen dat je vertrouwen hebt, maar als dat niet werkt zit jij als manager met de gebakken peren en kijk je naar een machteloos team. Het zou in dit geval beter zijn om meer te vragen van je ondermaats presterende spitsen en die gemakzuchtige spelmaker een schop onder zijn reet te geven en te eisen dat hij zijn kop erbij houdt.

Teamtalks na de wedstrijd
De teamtalk na de wedstrijd bestaat uit twee belangrijke aspecten. Het ligt aan de situatie welke van de twee het belangrijkste is, maar het vermijden van gemakzucht of het repareren van het moraal zijn de twee belangrijkste onderdelen van deze teamtalk. Heb je bijvoorbeeld in de rust de ego's van je spelers gekrenkt, dan is de kans groot dat ze de volgende wedstrijd of gemakzuchtig of nerveus zijn.

Na de wedstrijd zal je de teamtalk van de rust moeten verwerken. Aan jou de keuze welke van de twee je het belangrijkste vindt, het moraal of de motivatie. Win je eenvoudig, dan is het zaak om de motivatie te behouden. Verlies je echter kansloos, dan zou morele steun beter van pas komen.

Credits gaan volledig naar Sfraser van SI.