In de vorige artikelen hebben we aandacht besteed aan enkele aspecten waar rekening mee dient te worden gehouden bij het ontwikkelen van een tactiek. In dit artikel wordt de keuze voor een bepaalde formatie en enkele verschillende tactieken behandeld. Met andere woorden, we gaan nu echt begin met het formeren van de tactiek waarmee je de komende jaren gaat domineren.

De allereerste keus die genomen moet worden, is de keus met betrekking tot de formatie waarin je elftal gaat spelen. Zoals eerder aangegeven gaat de formatie over de positie van de spelers op het veld. Met de formatie bepaal je simpelweg of je 4-4-2, 4-5-1, 3-5-2 of een andere creatieve formatie gaat hanteren. De keuze van de formatie hangt natuurlijk af van je persoonlijke voorkeur, maar het is belangrijk om te kijken naar de specifieke eigenschappen van de belangrijkste spelers in je selectie. Het ontbreken van goede buitenspelers zorgt er overigens natuurlijk voor dat een 4-5-1 formatie met hangende buitenspelers geen goede keus is. Met betrekking tot het bepalen van de juiste formatie voor je elftal is het met name van belang dat je ervoor zorgt dat zoveel mogelijk spelers op hun natuurlijke positie spelen. Hoe meer spelers op hun natuurlijke positie spelen, des te beter zal de formatie je elftal bevallen.

Op basis van je formatie ga je vervolgens je tactiek bepalen. Mijn inziens is het belangrijk om op basis van de formatie zelfs enkele tactieken uit te kunnen voeren. Hierbij blijft de formatie gelijk, maar zijn de team- en spelersinstructies dusdanig anders dat je elftal met een totaal andere mentaliteit op het veld staat. Persoonlijk kies ik meestal voor vier verschillende tactieken. Simpel gesteld gaat het hierbij om een countertactiek, een ‘normale’ tactiek en een aanvallende tactiek. De vierde tactiek betreft een ultradefensieve tactiek die gebruikt wordt om een voorsprong vast te houden.

Om te beginnen worden de verschillende doelstellingen van de vier verschillende tactieken hier kort aangestipt. Dit om duidelijk te maken op welke wijze de verschillende tactieken dienen te werken en waarom het belangrijk is om met meerdere tactieken te werken. De voornaamste reden hiervoor is overigens dat iedere tegenstander anders is en daarnaast zelfs iedere wedstrijd anders is.

De ultradefensieve tactiek heeft de simpele doelstelling om geen tegendoelpunten te incasseren. Deze tactiek wordt in principe gehanteerd aan het einde van een wedstrijd tegen een sterkere tegenstander op het moment dat er een voorsprong op het scorebord staat. Het veld wordt erg smal gehouden, de mentaliteit is uiteraard erg defensief en er wordt met zoveel mogelijk spelers achter de bal gespeeld.

De countertactiek is precies wat het zegt dat het is. Er wordt verdedigend weinig weggegeven en gekeken of er op de counter toegeslagen kan worden. De lange bal wordt over het algemeen in een hoog tempo gehanteerd om snel de aanvallers te bereiken en de verdediging van de tegenstander te verrassen.

De zogeheten normale tactiek is een tactiek waarbij het elftal nadrukkelijk de balans zoekt tussen verdedigen en aanvallen. Hierbij is het belangrijk dat het elftal de juiste beslissingen neemt op het moment dat er voor de aanval wordt gekozen. Over het algemeen wordt dit enkel gedaan indien er niet al teveel verdedigende risico’s aan verbonden zijn.

De aanvallende tactiek is uiteraard de tactiek waar we allemaal naar op zoek zijn. Met langzaam, dominant positiespel wordt de tegenstander de wil opgelegd en van het kastje naar de muur gestuurd. Hierbij is het belangrijk dat de passing kort is en het veld breed wordt gehouden. Dit zorgt ervoor dat er over het algemeen voor de pass naar de man in de buurt wordt gekozen, wat de kans op balverlies minimaliseert. Het breed houden van het veld zorgt ervoor dat het elftal voldoende ruimte heeft om de tegenstander te domineren.

De bovenstaande tactieken worden in de komende artikelen verder uitgewerkt. Dan wordt er ondermeer aandacht besteed aan de wijze waarop de mentaliteit, passing en het tempo precies ingesteld dienen te worden voor de verschillende tactieken.